Chứng khoán phái sinh: Cánh cửa mới cho thị trường chứng khoán

Tháng 6/2017, thị trường chứng khoán phái sinh (CKPS) sẽ chính thức khai trương. Sự kiện này được kỳ vọng sẽ mở ra một cánh cửa mới cho thị trường chứng khoán (TTCK) nói riêng và thị trường tài chính nói chung, không chỉ giúp hoàn thiện thể chế, cấu trúc thị trường mà còn ra đời hàng loạt các sản phẩm và công cụ đầu tư mới, hấp dẫn phức tạp và đa dạng.
Thứ Tư, ngày 17/05/2017 10:44 GMT +7

Tháng 6/2017, thị trường chứng khoán phái sinh (CKPS) sẽ chính thức khai trương. Sự kiện này được kỳ vọng sẽ mở ra một cánh cửa mới cho thị trường chứng khoán (TTCK) nói riêng và thị trường tài chính nói chung, không chỉ giúp hoàn thiện thể chế, cấu trúc thị trường mà còn ra đời hàng loạt các sản phẩm và công cụ đầu tư mới, hấp dẫn phức tạp và đa dạng.

Chứng khoán phái sinh: Cánh cửa mới cho thị trường chứng khoán
Các công cụ phái sinh không chỉ phòng ngừa rủi ro mà còn là một trong những dịch vụ có tỷ lệ sinh lời cao nhất. Ảnh: ST.

Vừa ngừa rủi ro vừa sinh lời cao

Bàn về thị trường CKPS, TS.Vũ Bằng - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết: Thị trường giao dịch các sản phẩm phái sinh trên thế giới đã phát triển từ nhiều thế kỷ trước và đến nay đã trở thành phân khúc lớn nhất của thị trường tài chính. Vào năm 2010, tổng giá trị danh nghĩa của các hợp đồng phái sinh chưa đáo hạn đã từng lớn hơn gấp 9 lần so với tổng quy mô của thị trường cổ phiếu và thị trường trái phiếu toàn cầu cộng lại, đạt khoảng 687,25 nghìn tỷ USD. Với mục tiêu trước tiên là phòng vệ rủi ro, các sản phẩm phái sinh trở thành các công cụ quản trị rủi ro không thể thiếu được trong nền kinh tế thị trường mà các yếu tố kinh tế như tỷ giá, lãi suất, giá cả hàng hóa, giá chứng khoán,... biến động không ngừng. Trên khía cạnh đầu tư, với khả năng sử dụng đòn bẩy tài chính cao khiến cho các sản phẩm phái sinh cũng trở nên thực sự hấp dẫn đối với các nhà đầu tư, đặc biệt là đối với các nhà đầu tư chuyên nghiệp. Theo đánh giá của các chuyên gia tài chính trên thế giới, các công cụ phái sinh đặc biệt là công cụ tài chính phái sinh không chỉ cho phép các ngân hàng, tổ chức tài chính phòng ngừa rủi ro mà còn là một trong những dịch vụ có tỷ lệ sinh lời cao nhất.Sau hơn 1 thập kỷ kể từ những ngày đầu TTCK Việt Nam ra đời, cho đến nay, nhà đầu tư Việt Nam đã làm quen với các sản phẩm cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ mở/quỹ đóng, chứng chỉ quỹ ETF, cũng như cách thức giao dịch – thanh toán của những sản phẩm này. Tuy nhiên, TTCK là một thị trường có nhiều phân lớp với các kiểu hình chứng khoán đa dạng. Trên thực tế, nhà đầu tư Việt Nam chỉ mới được tiếp cận với các sản phẩm chứng khoán cơ bản nhất. Trong khi đó, TTCK thế giới là một thị trường hoàn chỉnh, đáp ứng linh hoạt nhất nhu cầu chung chuyển vốn, đa dạng danh mục đầu tư, phục vụ mục đích giao dịch không chỉ trên các cổ phiếu, trái phiếu của DN, trái phiếu Chính phủ hay chứng chỉ của các quỹ đầu tư, mà còn phục vụ giao dịch cho rất nhiều kiểu hình hàng hóa, từ nông phẩm, kim loại quý, năng lượng, hỗ trợ dự đoán nhiều hiện tượng có khả năng xảy ra trong tương lai, kể cả là thời tiết hay kết quả bầu cử nội các,... Với kế hoạch ra mắt thị trường CKPS trong năm 2017, Bộ Tài chính và các cơ quan quản lý TTCK Việt Nam đã xác định hoàn thiện cơ cấu TTCK, gia tăng sự hội nhập của TTCK Việt Nam với các thị trường trên thế giới, cũng như mang lại nhiều cơ hội đầu tư hơn cho thị trường.

Tại Việt Nam, TTCK đã trải qua thời kỳ phát triển tương đối dài nhưng vẫn còn là một thị trường non trẻ, các công cụ đầu tư chưa đa dạng. Vì vậy, nhu cầu phát triển những công cụ đầu tư mới như CKPS trở thành một nhu cầu thiết thực. Phân tích nguyên nhân, ông Vũ Bằng cho hay, sự phát triển của các công cụ phái sinh là một quá trình tất yếu trong quá trình phát triển của thị trường tài chính, nó phản ánh mức độ phát triển sâu, rộng hơn của thị trường và cho thấy xu thế hội nhập quốc tế. Bên cạnh đó, các công cụ phái sinh giúp đa dạng hóa các công cụ đầu tư hiện có, góp phần thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước. Ngoài ra, TTCK là nơi mà cơ hội kiếm lời luôn gắn với mức độ rủi ro cao, vì vậy, CKPS còn là một công cụ quan trọng giúp nhà đầu tư phòng vệ rủi ro hiệu quả. Đặc biệt, sau một khoảng thời gian phát triển TTCK, hiểu biết của nhà đầu tư đã được nâng cao, làm phát sinh nhu cầu giao dịch các loại sản phẩm mới, phức tạp nhưng hấp dẫn hơn.

Cơ bản sẵn sàng

Chia sẻ về công tác chuẩn bị để CKPS chính thức “lên sóng”, bà Tạ Thanh Bình - Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết: Khung khổ pháp lý đã cơ bản được hoàn thiện với sự ra đời của Nghị định 42/2015/NĐ-CP của Chính phủ về CKPS và thị trường CKPS, Thông tư 11/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn một số điều của Nghị định số 42. Mới đây, Bộ Tài chính cũng đã ban hành Thông tư 23/2017/TT-BTC sửa đổi một số điều của Thông tư 11 để tháo gỡ một số vướng mắc trong quá trình chuẩn bị triển khai. Đây sẽ là cơ sở pháp lý để chấp thuận một bộ các quy chế của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và Trung tâm Lưu ký chứng khoán. Các quy chế của HNX sẽ tập trung vào mảng giao dịch và thành viên. Còn các quy chế của Trung tâm Lưu ký chứng khoán sẽ tập trung vào khâu thanh toán bù trừ, đối tác bù trừ. Hệ thống giao dịch về mặt phần cứng, lắp đặt thiết bị hệ thống chạy thử phần mềm trong quá trình kết nối với các công ty chứng khoán thành viên cũng đang được HNX hoàn thiện. Hiện những công ty nào có nhu cầu tham gia thị trường ngay từ ngày đầu sẽ phải chạy thử chương trình kết nối với Trung tâm Lưu ký chứng khoán để kết nối cả 3 bên. Trung tâm Lưu ký chứng khoán cũng đã chuẩn bị hệ thống công nghệ, phần mềm, phần cứng, nhân lực và đang trong quá trình chạy thử với HNX.

Cho biết thêm về việc thiết kế các sản phẩm phái sinh ban đầu trên thị trường, bà Tạ Thanh Bình nhấn mạnh một số nguyên tắc. Trước hết, việc lựa chọn và xây dựng sản phẩm được thực hiện trên cơ sở đảm bảo tuân thủ quy định tại các văn bản pháp quy về CKPS. Thứ hai, các mẫu hợp đồng cho sản phẩm được thiết kế dựa trên kết quả nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế tại một số thị trường nước ngoài, kết hợp với khảo sát thị trường nước ngoài và tham khảo ý kiến tư vấn của các chuyên gia quốc tế từ Mỹ, Anh, Đức đến Thái Lan, Malaysia, Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc). Thứ ba, có sự phối hợp chặt chẽ của các đơn vị liên quan về nghiệp vụ thanh toán bù trừ CKPS, về việc lấy dữ liệu chỉ số VN30 làm tài sản cơ sở. Thứ tư, công tác thiết kế sản phẩm đã liên tục nhận được ý kiến góp ý từ phía thành viên qua các đợt khảo sát trong giai đoạn 2015-2016, đảm bảo ghi nhận những ý kiến phù hợp để đưa ra sản phẩm phù hợp thị trường. Cuối cùng, các sản phẩm phải phù hợp với chức năng thiết kế của hệ thống.

Về lộ trình, bà Nguyễn Thị Thu Hà - Giám đốc Phòng thị trường CKPS, HNX cho biết, sự phát triển thị trường CKPS được chia làm 3 giai đoạn. Giai đoạn 2013-2015 xây dựng khung pháp lý, hoàn thiện cơ sở vật chất, công nghệ. Giai đoạn 2016-2020 tổ chức vận hành thị trường CKPS. Trước mắt là các sản phẩm phái sinh dựa trên chỉ số chứng khoán, trái phiếu chính phủ và cổ phiếu. Sau 2020, các đơn vị sẽ tập trung hoàn thiện và nâng cao chất lượng hoạt động của thị trường CKPS, từng bước đa dạng hóa các sản phẩm giao dịch; mở rộng đối tượng thành viên tham gia thị trường, cải tiến hạ tầng công nghệ, nâng cao chất lượng cơ sở nhà đầu tư, tiến tới xây dựng một thị trường CKPS thống nhất dựa trên các tài sản cơ sở theo thông lệ quốc tế, hoạt động công khai, minh bạch, hiệu quả, góp phần vào sự phát triển của thị trường tài chính.

Sự ra đời thị trường CKPS sẽ mở ra một cánh cửa mới cho TTCK nói riêng và thị trường tài chính nói chung, không chỉ giúp hoàn thiện thể chế, cấu trúc thị trường mà còn ra đời hàng loạt các sản phẩm và công cụ đầu tư mới, hấp dẫn phức tạp và đa dạng.

CKPS là gì?

CKPS được định nghĩa là công cụ tài chính có giá trị phụ thuộc vào giá trị của một hay nhiều tài sản cơ sở. Quy định quyền lợi và/hoặc nghĩa vụ của các bên tham gia hợp đồng đối với việc thanh toán hoặc/và chuyển giao tài sản cơ sở với một mức giá được thỏa thuận trước vào một thời điểm nhất định trong tương lai.

CKPS có ý nghĩa như thế nào với nhà đầu tư?

Việc ra đời CKPS giúp nhà đầu tư có công cụ hữu hiệu phòng ngừa rủi ro khi tham gia đầu tư trên TTCK. Bên cạnh đó, nhờ vào cơ chế tác động giá giữa thị trường phái sinh và thị trường cơ sở giúp giá tài sản cơ sở trên thị trường phản ánh được nhu cầu giao dịch của nhà đầu tư trong tương lai.

CKPS có ưu điểm gì so với chứng khoán cơ sở?

CKPS có các ưu điểm hỗ trợ cho thanh khoản thị trường cơ sở, cũng như cho phép nhà đầu tư tận dụng các lợi thế về đòn bẩy, giao dịch – bù trừ nhanh chóng, không giới hạn việc nắm giữ và liên tục dự đoán xu thế thị trường.

(Nguồn: HNX)

Theo Hồng Vân/Báo Hải quan

van.vn - chuyên trang đánh giá, tư vấn và tin tức về công nghệ, sản phẩm hàng đầu Việt Nam.

Link gốc: http://doanhnhan.net/chung-khoan-phai-sinh-canh-cua-moi-cho-thi-truong-chung-khoan-114200.html
Tin mới nhất[+] Xem tất cả