Thủ tướng chưa xem xét phê duyệt “siêu” dự án thủy lộ sông Hồng

Ngày 9-5, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng có công văn gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Giao thông vận tải về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến giao thông thủy xuyên Á trên sông Hồng kết hợp thủy điện theo hình thức BOO (Dự án).
Thứ Ba, ngày 10/05/2016 16:11 GMT +7

Dự án giao thông thủy trên sông Hồng của Công ty TNHH Xuân Thiện được Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình Chính phủ phê duyệt. Đầu tư vận tải thủy là chủ trương hợp xu thế, tuy nhiên, cách làm giao thông thủy của dự án này cũng như sự “đồng thuận” cao của đa số các bộ, ngành liên quan đang gây ra sự lo lắng từ dư luận.

Thủ tướng chưa xem xét phê duyệt “siêu” dự án thủy lộ sông Hồng

Dự án thủy lộ sông Hồng có nguy cơ sẽ tạo ra dòng sông “đói” với những hậu quả khôn lường.

Lạ lùng và khó hiểu

Theo tờ trình của Bộ Kế hoạch - Đầu tư, đề xuất Dự án Giao thông đường thuỷ xuyên Á và thuỷ điện trên sông Hồng, Công ty TNHH Xuân Thiện dự kiến sẽ tạo một tuyến giao thông từ Hà Nội lên phía Bắc, xuôi xuống một số vùng biển, nạo vét 288 km đường sông và kết hợp làm thủy điện, giúp tăng cường giao lưu thương mại nội địa cũng như vận tải XNK giữa Việt Nam - Vân Nam (Trung Quốc). Dự án này nằm trên địa bàn các tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, có 31 xã ở Lào Cai và Yên Bái nằm trong khu vực bị ảnh hưởng trực tiếp do các công trình của dự án. Tổng mức đầu tư của dự án là 24.510 tỷ đồng, trong đó vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư là 30%, 70% còn lại là vốn vay thương mại.

Tuy nhiên, ngay khi những thông tin ban đầu của dự án này được công bố, nhiều nhà khoa học, chuyên gia đã chỉ rõ những điểm bất cập của dự án này. Liên quan đến hình thức đầu tư dự án (hình thức BOO: xây dựng – sở hữu – kinh doanh), các chuyên gia không đồng tình với hình thức đầu tư này.

Theo ông Đào Trọng Tứ, Giám đốc Trung tâm Tư vấn phát triển bền vững tài nguyên nước và thích nghi với BĐKH, chuyên gia về mạng lưới sông ngòi thì việc để một DN sở hữu và toàn quyền khai thác tuyến sông Hồng, con sông huyết mạch có ý nghĩ vô cùng to lớn này “chẳng khác nào đem bán sông cho DN”.

Khẳng định rất ủng hộ việc phát triển giao thông thủy, tuy nhiên, trao đổi với Báo Hải quan, ông Đào Trọng Tứ cho rằng, ông hoàn toàn không đồng tình với cách làm giao thông thủy như dự án này đề xuất. Chuyên gia này băn khoăn, với chiều dài 280 km mà làm tới 6 con đập trên sông (trung bình khoảng 40km có 1 con đập), thì không hiểu tăng cường giao thông kiểu gì bởi việc xây đập gây cản trở đi lại. Chưa kể, theo ông Đào Trọng Tứ, hiện nay chưa nạo vét thì sông Hồng đã sâu hơn so với ngày xưa mười mấy mét, thuyền bè vẫn đi lại được bình thường. “Về kỹ thuật tôi rất hoang mang”, chuyên gia này khẳng định. Bên cạnh đó mỗi lần thuyền vào âu tàu mất rất nhiều thời gian, cước phí có khi còn cao hơn đường bộ, trong khi đường bộ tuyến Lào Cai – Hà Nội hiện đã rất thuận lợi, nhanh chóng.

Dự án càng lớn, càng phải cẩn trọng

Theo dự án, 6 nhà máy thủy điện dự kiến xây dựng trên sông Hồng là các công trình thuỷ điện cấp II, kiểu tuabin trục ngang, cột nước thấp. Tổng công suất thiết kế khoảng 228 MW, cung cấp 912 triệu kWh điện một năm. Tuy nhiên, phân tích dưới góc độ thủy điện, ông Đào Trọng Tứ cho rằng người ta thường làm thủy điện trên các dòng sông, suối có đọc dốc cao, còn sông Hồng vốn bằng phẳng. Hơn nữa, công suất từ 6 nhà máy này không đáng kể trong tổng công suất điện nhưng lại đề xuất cơ chế hỗ trợ đặc biệt lại cũng là điều khó hiểu.

Về vấn đề này, Viện sĩ Trần Đình Long cho biết ông không hào hứng với dự án này. Công suất điện như dự án đề xuất không có tác dụng gì lớn đối với sản xuất điện năng cũng như cân bằng công suất điện năng, có nghĩa là cái lợi thì không được bao nhiêu trong khi đó những tác động khác về môi trường, sinh thái, quy hoạch sử dụng nước, những tác hại, ảnh hưởng tới vùng hạ du của dự án này lại không được làm rõ.

Cũng theo ông Trần Đình Long, chủ đầu tư dự án đề xuất giá bán điện từ 1.900 đồng đến hơn 3.000 đồng/kwh và có trợ cấp giá điện là không hợp lý, vì chúng ta không thể bắt người tiêu dùng phải bù đắp cho những nhà đầu tư.  Hiện nay EVN và Nhà nước đang cố gắng phấn đấu giảm giá điện, nên không có lý do gì mà những nhà đầu tư BOO bắt người tiêu dùng phải chịu giá điện cao.

Theo các chuyên gia, dự án này có nhiều điểm cần lưu ý: Trong Quy hoạch điện 7, trong Chiến lược giao thông thủy đã được phê duyệt đến năm 2020 cũng như trong Quy hoạch thủy lợi cũng không hề có các công trình trong dự án này. Như vậy, nếu triển khai dự án sẽ phải hiệu chỉnh các quy hoạch và đây chẳng khác gì quy trình ngược.

“Đối với dòng sông lớn và quan trọng như sông Hồng, việc tác động tới nó theo tôi cần phải được nghiên cứu hết sức chi tiết, cẩn thận, nếu không sẽ phải trả giá với những hậu quả khôn lường, khó sửa chữa. Những dự án càng lớn càng phải được xem xét cẩn trọng, toàn diện. Các cơ quan Nhà nước phải có trách nhiệm rõ ràng về việc đồng ý hay không đồng ý dự án này dựa trên những báo cáo hết sức chi tiết và công phu, những luận cứ khoa học xác đáng, thuyết phục, không chỉ là những báo cáo qua loa và “ký đại” vào là được. Chúng ta đã phải trả giá quá nhiều cho sự vội vã và thiếu cơ sở”, ông Trần Đình Long kiến nghị.

Ngoại trừ Bộ Tài chính có nhiều ý kiến phân tích về những điểm “mờ”, những hạn chế của dự án, có một điều khiến dư luận rất lo ngại là hiện dự án này được khá nhiều bộ đồng thuận ủng hộ. Đối với những dự án có tầm ảnh hưởng lớn đến đời sống xã hội như dự án thủy lộ sông Hồng, cần những tiếng nói công tâm để chúng ta không phải trả giá cho việc có được hiệu quả kinh tế (cho DN) nhưng lại ôm vào hậu quả lâu dài cho xã hội.

Theo Hoài Anh/Báo Hải Quan

van.vn - chuyên trang đánh giá, tư vấn và tin tức về công nghệ, sản phẩm hàng đầu Việt Nam.

Link gốc: http://doanhnhan.net/thu-tuong-chua-xem-xet-phe-duyet-sieu-du-an-thuy-lo-song-hong-108702.html
Tin mới nhất[+] Xem tất cả